Współpraca z Wydawnictwem Znak

Klubowa recenzentka: Elżbieta Ładoga

moze_to_o_nas

Przyznaję – do sięgnięcia po „Antidotum” skłoniły mnie: intrygujący opis, zachwycająca okładka, przepiękne, cieszące oko wydanie (zające! zdjęcia!),  jednak przystępując do lektury, zupełnie nie wiedziałam, czego się po niej spodziewać. Ale teraz już wiem. Wszystkiego. Absolutnie wszystkiego. To gęsta, mięsista powieść, niezwykle pojemna (tyle treści, wątków, bohaterów, tematów do refleksji!); wymagająca, ale wdzięczna –  trochę jak puzzle, których pozornie nie da się ułożyć, a potem nagle, nie wiadomo kiedy, składają się w zachwycającą, satysfakcjonującą całość. 

Karen Russell napisała historię o pamięci i wypieraniu wspomnień (na własne życzenie lub za czyjąś sprawą), o uprzedzeniach, niesprawiedliwości i złu („Lepiej ty niż ja”, s. 274), samotności („Cudze szczęście, kiedy ciebie nie dotyczy, potrafi parzyć jak pokrzywy”, s. 310), sile wspólnoty, relacjach („Jak to miło, że z dołu dochodzi śmiech”, s 387), tęsknocie, żałobie, naturze, o sporcie wreszcie i pasji,  w niezwykły sposób łącząc, zdawałoby się, niemożliwe do połączenia: historie Indian i Polaków, losy preriowej wiedźmy, przyjezdnej fotografki, samotnego farmera i nastoletniej koszykarki, stracha na wróble i rudej kotki, którym oddaje głos (!) na kartach swojej powieści. 

„Lecz wątpliwe nie znaczy niemożliwe.

Wątpliwe oznacza uchylone drzwi”.

(s.253)

Fikcyjne miasteczko Uz, którego  mieszkańcy powierzają swoje sekrety Antidotum -preriowej wiedźmie- i natychmiast o nich zapominają; kryminalna zagadka; tajemniczy strach na wróble, największa w historii Ameryki burza piaskowa, która niszczy nie tylko plony, ale i wspomnienia innych ludzi, przechowywane przez wiedźmę, wywołując zamęt – wszystko to sprawia, że „Antidotum” jest powieścią niebanalną, niezwykłą, świeżą.

Artykuł Antidotum – Karen Russel pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

O czym jest „Korespondentka” Virginii Evans?

Stany Zjednoczone, czasy współczesne.

Główna bohaterka „Korespondentki”, Sybil Van Antwerp, ma ponad 70 lat, jest emerytowaną asystentką sędziego, matką i rozwódką. Jej życie – na pozór spokojne i uporządkowane – kryje w sobie głębokie blizny po utracie ukochanego syna. Od lat Sybil radzi sobie ze światem w jeden sprawdzony sposób: każdego ranka zasiada do biurka i pisze listy. Pisze do bliskich, przyjaciół, wrogów, urzędników, a nawet do pisarzy i pisarek, których książki przeczytała. Przelewa na papier myśli i emocje, których nie potrafi wypowiedzieć na głos, tworząc swoistą mapę swojego życia.

Choć jej codzienność wydaje się stabilna, to jedynie starannie wypracowana fasada. Syb nosi w sobie tajemnicę, która zmieniła ją i naznaczyła ją na lata. Nie potrafi zbudować relacji ze swoimi dorosłymi dziećmi i brakuje jej empatii. Gdy okazuje się, że zaczyna powoli tracić wzrok dogania ją trudna przeszłość. Aby zamknąć bolesny rozdział, będzie musiała wreszcie skonfrontować się ze wspomnieniami przed którymi uciekała i odnaleźć w sobie siłę na to, by wybaczyć sobie i naprawić relacje z bliskimi osobami.

Nasza Książka Kwietnia 2026 przełamuje stereotypy oddając głos dojrzałej kobiecie. To opowieść, która wymyka się schematom: pokazuje Sybil nie jako stateczną postać, lecz osobę z krwi i kości, dynamiczną, irracjonalnie upartą i do bólu szczerą.

Czego się spodziewać po „Korespondentce”?

Poruszającej historii o samotności, tajemnicach i konfrontowaniu się z trudnymi emocjami, które na przestrzeni lat domagają się nazwania.

Ale również: ciepłej, pełnej humoru i czułej autoironii opowieści, która udowadnia, że relacje międzyludzkie są tym, co naprawdę się liczy, a tradycyjne, pisane bez pośpiechu listy mają niezwykłą wartość terapeutyczną.

Dlaczego wybrałam „Korespondentkę” do Klubu?

Bo w dobie przebodźcowania i natychmiastowych wiadomości, powolny rytm życia Sybil zmusza do zatrzymania się i wzięcia głębokiego oddechu. Oraz: bo TAK BARDZO nakręca na pisanie listów!

OFICJALNIE ROZPOCZĘŁYŚMY W KLUBIE AKCJĘ WYMIANĘ LIŚTÓW!

Sceny, które zapamiętam:

• poranny, celebrowany bez pośpiechu rytuał dobierania odpowiedniego papieru i pisania listów
• bardzo trafne listy Sybil do pisarek i pisarzy, w których naprawdę fajnie recenzuje książki
• relacje Sybil z Harrym

Klubowiczki o „Korespondentce” na gorąco:

Pzyłączam się do zachwytów. Świetna lektura! Bardzo podobała mi się główna bohaterka – Sybil. Nietuzinkowa osoba z mocnym charakterem. Wzruszyłam się w trakcie lektury nie raz. Zdecydowana topka tego roku.

Monika

Ogromnie mi się podoba to, że powieść jest w formie listów, na początku też trochę się gubiłam wśród wszystkich adresatów, ale szybko się w to wgryzłam i wielką ciekawość sprawiało mi czytanie tych listów To książka z tych, które zostaną ze mną na długo. Skończyłam już czytać, a historia wciąż we mnie pracuje.

Marzena

Pierwsze strony trochę ciężko i też miałam problem z ilością bohaterów, ale potem połknęłam w dwa dni Zgadzam się z Beatą, że klimat wspaniały. Czułam mnóstwo ciepła czytając kolejne listy i przypomniało mi się jak sama je pisałam przed erą komórek i książka jedna z top w tym roku na pewno.

Ania

Więcej recenzji na dole strony.

Spotkanie klubu książki i pytania do „Korespondentki”

Pytania, które nam towarzyszyły podczas spotkania klubowego i rozmowy o książce „Korespondentka”:

• W jaki sposób epistolarna forma „Korespondentki” ukształtowała Twój odbiór tej opowieści? Czy sprawiła, że Sybil wydała Ci się bardziej autentyczna, czy może wręcz przeciwnie, odniosłaś wrażenie, że starannie kreuje swój wizerunek?

• Jak zmieniał się Twój stosunek do Sybil wraz z odkrywaniem jej historii? Czy wiek Sybil wpłynął na to, jak ją postrzegałaś?

• Które wątki korespondencyjne najbardziej z Tobą rezonowały?

Pobierz kartę „Korespondentki” Virginii Evans z Book Journala Klubu Czułej Czytelniczki

Jeśli spodobała Ci się „Korespondentka” przeczytaj również:

• „Grzybiarkę” Viktorie Hanišovej, którą czytałyśmy w październiku 2024. To bolesna i melancholijna historia podejmująca z wyczuciem jeden z najtrudniejszych tematów. Opowieść o ogromnej samotności i potrzebie wsparcia, o rodzicach, którzy nie powinni mieć dzieci i krzywdzie, której nie da się wybaczyć.
• „Zanim dojrzeją granaty” Rene Karabasz, którą czytałyśmy w maju 2023. To napisana w formie strumienia świadomości przejmująca historia Beki, młodej kobiety dorastającej u podnóża Gór Przeklętych, gdzie wciąż obowiązują krwawe zasady XV-wiecznego Kanunu, albańskiego kodeksu prawa zwyczajowego.

Wydawnictwo Fila

Tłumaczenie: Katarzyna Bażyńska-Chojnacka

Artykuł Korespondentka – Virginia Evans pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

Współpraca z Wydawnictwem Axis Mundi

Klubowa recenzentka: Barbara Mytnik (Instagram: pomiedzy_zdaniami)

Rozpoczynając lekturę „Szklanej jabłoni” Katarzyny Klein spodziewałam się dobrej, poruszającej sagi rodzinnej. Wszak matronat Klubu Czułej Czytelniczki to sygnatura najwyższej jakości. Czy powieść taką przeczytałam? Nie. Przeczytałam prozę nie dobrą, a rewelacyjną. Znakomitą. Doskonałą!


Ale od początku…


„Szklana jabłoń” rzeczywiście może być określana mianem sagi, opowiada bowiem o losach kilku pokoleń kobiet z jednej rodziny – spokrewnionych i spowinowaconych. Ramą powieści jest historia najmłodszej z bohaterek, Jagody Skalskiej, która po śmierci babci otrzymuje nie tylko jej mieszkanie, do którego się wprowadza, ale i stare zdjęcia, zapiski, rysunki architektoniczne, dokumenty, skrzynkę bez klucza i cały worek tajemnic. Jest to dla niej sytuacja graniczna, która zmieni jej życie.


W trakcie lektury podążamy za rozsypanymi przez autorkę mikro tropami, co sprawia, że wraz z Jagodą, trochę się domyślamy rozwiązania poszczególnych rodzinnych sekretów, a trochę dajemy się zaskoczyć. Zachowany jest tu idealny balans, oś fabularna poprowadzona jest z wielką przyjemnością dla czytelnika. Daje satysfakcję z odkrywania kolejnych elementów układanki, a jednocześnie sprawia, że powieść nie jest przewidywalna.


Narracja toczy się kilkutorowo – wiodąca oś przeplatana jest nitkami retrospekcji dotyczącymi pozostałych bohaterek – Róży, Nuszki, Magdy, Mirki i Renaty. Każda z nich jest prawdziwa, niestereotypowa, można się z nimi utożsamiać. Pomimo, że bardzo się od siebie różnią, łączy je siła oraz to, że wybrały milczenie.

Z każdym kolejnym fragmentem układanki poznajemy dramatyczne doświadczenia przodkiń Jagody i jej samej. Katarzyna Klein porusza tematy wojny, trudnego i niechcianego macierzyństwa, skomplikowanej relacji matka-córka, przemocy i straty.



Autorka przeprowadza nas przez wydarzenia z przeszłości, od lat tuż przed wojną, przez II wojnę światową, odbudowę zniszczonego wojną kraju, czasy PRL, lata 90., aż po rok 2005. Widać tu dużą pracę nad źródłami, szczególnie w scenach z czasów powojennych, kiedy zasiedlano tereny Dolnego Śląska, a wysiedlano dotychczasowych mieszkańców tego terenu. 
Pięknie i przejmująco ukazany jest również pogruchotany wojenną zawieruchą Wrocław – kamienice z wydartymi sercami i rozdartymi duszami. Na miasto patrzymy jednak oczami Magdy, która stara się widzieć w nim przede wszystkim przestrzeń na nowe życie.


Małym mrugnięciem do czytelnika jest tu wspomnienie kobiety, która prowadzi na postronku świnię – jest to kadr ze zdjęcia uwieczniającego tę szczególną kompanię pod budynkiem dzisiejszego centrum handlowego Renoma pod koniec lat 40.

Katarzyna Klein nie czerpie jednak tylko z fotografii. Powieść nasycona jest odniesieniami do innych dziedzin sztuki – od malarstwa i architektury, po unikatowe wyroby ze szkła artystycznego i użytkowego. W pamięć szczególnie zapada piękna scena ze szklaną instalacją Renaty, będącą połączeniem obrazu Moneta, muzyki i szkła, a stanowiącą niesamowity wręcz wyraz prawdziwej osobowości bohaterki.

Ktoś mógłby zapytać, jak tak bogata treść zmieściła się w niepozornej objętościowo książce. Spieszę z odpowiedzią!

Nie ma tu ani jednego zbędnego zdania. Każde trafia albo do wyobraźni, budując świat przedstawiony, albo do serca, tworząc skomplikowaną mozaikę emocji, albo skłania do refleksji i rezonuje w myślach jeszcze długo po odłożeniu książki. Jednym z takich fragmentów, który zostanie ze mną na długo, jeśli nie na zawsze jest:

„
(…) w rzeczywistości nie wiemy o sobie nawzajem zbyt wiele. To, w jaki sposób zadajemy innym pytania, wpływa na to, jakie historie od nich usłyszymy. Jeśli w ogóle.”

Język powieści jest celny, konkretny, ale jednocześnie często niemal poetycki, co tworzy wspaniałą prozę. Jako przykład pozwolę sobie przytoczyć jeszcze jeden fragment, opisujący Renatę:


„W niektóre dni Renata była twarda, lśniąca, przejrzysta w swoich słowach i czynach. A czasem matowiała tajemnicą. Była przeszkleniem między przeszłością a teraz. Raz przyciągała żarem, a innym razem odpychała, zastygła i zimna. Jak okienna szyba jednocześnie łączyła i dzieliła to, co w środku, i to, co na zewnątrz. Jak szkło rozpalała się wewnątrz do czerwoności, a potem pozwalała, aby emocje zastygały w niej na zawsze szklanymi paciorkami.”


Jest to proza, która szanuje czytelnika – pozwala mu i na głębokie przeżycia i na zadumę.



Zakończenie powieści jest klamrowe i to w sposób podwójny. Jagoda pozornie wraca do początku – ponownie wprowadza się do mieszkania po dziadkach, tym razem jednak na swoich warunkach. Jest już inną osobą, która otwiera się na nowe możliwości i relacje – prawda ją wyzwoliła.

Druga klamra jest bardziej poetycka, związana ze wspomnianymi w jednej z pierwszych scen matrioszkami – znanymi większości z nas, drewnianymi babami, które symbolizują nasze bohaterki. W klasycznym układzie jedna baba “ginie” w drugiej. Pozornie ta większa osłania mniejszą, chroni ją, ale jednocześnie – parafrazując autorkę – chowa głęboko i czasem zapomina, że ta mniejsza tam w środku jest. Zakończenie jest bardzo wymowne. Jagoda otrzymuje matrioszki wykonane ze szkła:


„Mimo, że każda kolejna patrzy na świat przez pryzmat tej większej, to jednak widzi też świat swoimi oczami i nimi nadaje znaczenie.”

Jagoda może wreszcie przeżywać świat po swojemu, nie odcinając się od korzeni, ale też rezygnując z bagażu rodowych traum.


„Szklana jabłoń” jest to powieść o ogromnym ładunku emocjonalnym. Jest to historia o kobietach, ale w istocie opowiada dużo więcej – o radzeniu sobie z przeszłością, o traumie i wydarzeniach, które wdzierają się w życie bohaterek i zmieniają je. O tym, ile zła powodują i jak daleko sięgają. O przemocy ukrytej pod pancerzem milczenia, codziennych wyborów i zmagań. Ale też jest to powieść o nowych początkach, dająca nadzieję na zmianę.

Gorąco polecam!

Artykuł Szklana jabłoń – Katarzyna Klein pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

„Faworyci” Layne Fargo to na maksa wciągający retelling „Wichrowych Wzgórz”, osadzony w środowisku łyżwiarstwa figurowego.

Nastoletnia Katarina Shaw chce zdobyć olimpijskie złoto. Odkąd zaczęła jeździć na łyżwach, to jej jedyne marzenie, cel i obsesja. Ale Kat nie ma ani bogatej rodziny, ani znanego w branży nazwiska, które ułatwiłyby jej starty i pracę z cenionymi trenerami. Ma za to tajną broń: przyjaciela z dzieciństwa, uratowanego z pieczy zastępczej Heatha Rocha, który zrobi wszystko, żeby pomóc jej spełnić największe marzenie.

Razem dorastają, razem ćwiczą, razem stawiają czoło brutalnemu bratu Katariny i zbierają pieniądze, żeby opuścić dziurę, w której się wychowali. W końcu ich determinacja i pasja zostają zauważone – trafiają do elitarnej placówki dla najlepszych łyżwiarzy, aby szlifować swój talent.

A potem wszystko się sypie.

Dziesięć lat później nieautoryzowany dokument ujawnia kulisy dramy sprzed lat, a Kat decyduje się zabrać głos, żeby ukrócić plotki i opowiedzieć, co tak naprawdę się wydarzyło.

„Faworyci” idealnie sprawdzą się na czytelniczy zastój – porwali mnie nawet bardziej niż oryginał!

Artykuł Faworyci – Layne Fargo pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

Christina Applegate w każdej tej produkcji jest zabawna i charyzmatyczna, uwielbiam ją oglądać. Z doniesień online wiem, że dużo w życiu przeszła, a w „You with the sad eyes” miałam okazję przeczytać, jak o tym sama opowiada .

Memuar Christiny jest napisany od serducha, emocjonalnie, ale też z dystansem do siebie. Nie ma tu wybielania i tworzenia własnej legendy (jak u Lisy Marie Presley czy księcia Harry’ego), jest szczera opowieść kobiety, która choć w wielu aspektach wiodła uprzywilejowanie życie, bardzo dużo przeszła.

Artykuł You with the sad eyes – Christina Applegate pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

A potem przez przypadek trafiłam na „Yellow wife” Sadeqi Johnson, powieść osadzoną w realiach XIX-wiecznego niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych, i przepadałam. Tym bardziej, że jest zainspirowana prawdziwą historią więzienia dla niewolników w Richmond w stanie Wirginia.

Pheby, jasnoskóra niewolnica i córka właściciela dużej plantacji, trafia do owianego złą sławą więzienia dla niewolników, Aby przetrwać i ocalić swoich bliskich podejmuje dramatyczną decyzję – zostaje kochanką i tytułową „żółtą żoną” okrutnego handlarza ludźmi. 

Ile tu jest tematów do dyskusji!!

Sadequa Johnson oficjalnie dołącza do autorek książek, na których przekłady BARDZO CZEKAM. Razem z „Black butterflies” Priscilli Morris i „Honor” Thrity Umrigar (come on, wydawcy! To są REWELACYJNE historie!).

Artykuł Yellow wife – Sadeqa Johnson pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

O czym są „Ćwiczenie z ciemności” Naji Marie Aidt?

Dania, czasy współczesne.

Główna bohaterka “Ćwiczeń z ciemności” ma 57 lat, trzech dorosłych synów i mieszka w niewielkim bloku zamieszkałym wyłącznie przez kobiety. Do niedawna jej życie toczyło się zwykłym torem: była zaangażowaną przyjaciółką, mamą i babcią, cieszyła się pracą przedszkolanki. Teraz sypia pod stolikiem do kawy, a każde wyjście z domu jest dla niej wyzwaniem ponad siły. Wróciły traumy i lęki z przeszłości, wspomnienia „tamtego dnia”.

Co tydzień wsiada do autobusu, by spotkać się z terapeutą, którego nazywa “gościem od PTSD” i wykonać tytułowe „ćwiczenia z ciemności”. W gabinecie i podczas rozmów z czterema przyjaciółkami – Annie, Nicolą, Rose i Leą – i pisząc dziennik, powoli odtwarza fragmenty swojej przeszłości. Żeby wyzdrowieć i wrócić do dawnej siebie, musi zrozumieć, co jaki wpływ miały na nią minione wydarzenia.

Nasza Książka Marca 2026 to historia o układaniu się z trudną przeszłością, o przetrwaniu i o tym, że nawet w najtrudniejszych momentach w życiu nie musimy radzić sobie same.

Czego się spodziewać po „Ćwiczeniach z ciemności”?

Poruszającej i napisanej bez zbędnych ozdobników historii o pokonywaniu największych lęków i zmaganiu się z traumą.

Ale również: opowieści o szczerej przyjaźni, relacji opartej na zaufaniu i zrozumieniu, która chociaż zmienia się na przestrzeni lat nigdy nie staje się mniej szczera i ważna.

Dlaczego wybrałam „Ćwiczenia z ciemności” do Klubu?

Bo to zaskakująco “zwyczajna” historia, mogłaby przydarzyć się każdej z nas. Chociaż opowiada o traumatycznych wydarzeniach jest mocno osadzona we współczesnej codzienności, nie ma w niej niczego nieprawdopodobnego i to czyni ją jeszcze bardziej poruszającą i uwrażliwia.

Do tego Naja Marie Aidt pisze z rzadko spotykaną szczerością o emocjach towarzyszących dojrzałym kobietom, o ich relacjach, postrzeganiu siebie i wewnętrznej sile. Pięknie pisze, tak, że wiele zdań wchodzi pod żebra, prosto do serducha.

Sceny, które zapamiętam:

• doskonały fragment o przechodzeniu menopauzy na stronie 60
• rozważania bohaterki o „rdzeniu osobowym”
• wspomnienia „tego dnia” na sesji terapeutycznej

Klubowiczki o „Ćwiczeniach z ciemności” na gorąco:

Dla mnie książka sztos, otarta z lukru, szczera z krwi i kości.

Karolina

Jestem bliżej końca, niż początku. Bardzo mi się podoba, chociaż tematy faktycznie mało przyjemne. Dowiaduję się więcej o PTSD. Bardzo podoba mi się perspektywa kobiety w takim wieku i z takimi doświadczeniami. Dużo tu mądrości, również rodzicielskiej. Mam z tą książką tak, że jak zaczynam czytać to pierwsze dwie strony idą mi jak po grudzie, a potem nie mogę się oderwać. I tak codziennie!

Magdalena

Nie spodziewałam się poetyckiego języka, ale czyta się bardzo dobrze, chociaż ze względu na trudne doświadczenia bohaterki jest poważnie, poruszająco i melancholijnie. Kiedy już myślałam, że nic trudniejszego nie może spotkać bohaterki, to jednak myliłam się … Autorka potrafi dolać oliwy … Zachwyciła mnie kobieca nienachalna obecność i towarzyszenie, zamiast naprawiania kogoś i jego życia na siłę. A kobiecy krąg, który emanuje terapeutycznym zrozumieniem i wsparciem robi równie ważną robotę jak „gość od PTSD”.

Eliza

Więcej recenzji na dole strony.

Spotkanie klubu książki i pytania do „Ćwiczeń z ciemności”

Pytania, które nam towarzyszyły podczas spotkania klubowego i rozmowy o książce „Ćwiczenia z Ciemności:

• Bohaterka pyta gościa od PTSD: „czy rdzeń osobowy pozostaje nienaruszony, niezależnie od tego, co dzieje się z daną osobą w trakcie jej życia” – co Ty o tym myślisz?

• Czy zakończenie książki odebrałaś jako optymistyczne? Czy „ćwiczenia” kiedykolwiek się kończą, czy może ciemność staje się po prostu częścią krajobrazu, z którą bohaterka uczy się współistnieć?

• Bohaterka wychowała trzech synów, ma siostrę, ale w kryzysie otacza się przede wszystkim przyjaciółkami. Co myślisz o ich relacji? Czy w trakcie lektury zastanawiałaś się, gdzie leży granica wspierania kogoś w traumie? 

Pobierz kartę „Ćwiczeń z ciemności” Naji Marie Aidt z Book Journala Klubu Czułej Czytelniczki

Jeśli spodobały Ci się „Ćwiczenia z ciemności” przeczytaj również:

• „Grzybiarkę” Viktorie Hanišovej, którą czytałyśmy w październiku 2024. To bolesna i melancholijna historia podejmująca z wyczuciem jeden z najtrudniejszych tematów. Opowieść o ogromnej samotności i potrzebie wsparcia, o rodzicach, którzy nie powinni mieć dzieci i krzywdzie, której nie da się wybaczyć.
• „Zanim dojrzeją granaty” Rene Karabasz, którą czytałyśmy w maju 2023. To napisana w formie strumienia świadomości przejmująca historia Beki, młodej kobiety dorastającej u podnóża Gór Przeklętych, gdzie wciąż obowiązują krwawe zasady XV-wiecznego Kanunu, albańskiego kodeksu prawa zwyczajowego.

Wydawnictwo Cyranka

Tłumaczenie: Maciej Bobula

Artykuł Ćwiczenia z ciemności – Naja Marie Aidt pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

O czym jest „Rzeka lodu” Ariel Lawhon?

Maine, 1789 r.

Skrupulatna akuszerka Martha Ballard każdy wpis w dzienniku zaczyna od opisu aktualnej pogody. Razem z mężem Ephraimem i w przeważającej części dorosłymi już dziećmi mieszka w tartaku w niewielkim Hallowell, na co dzień zajmując się opieką nad przyszłymi matkami, przyjmowaniem porodów i ziołolecznictwem.

Pewnego mroźnego dnia zostaje wezwana do zbadania wyłowionych ze skutej lodem rzeki Kennebec ciała Joshuy Burgessa, który niedawno został oskarżony o zgwałcenie żony pastora. Miejscowy lekarz twierdzi, że Joshua utonął, ale Martha odkrywa ślady po sznurze na jego szyi i na własną rękę rozpoczyna śledztwo, które zmusi ją do konfrontacji z najmroczniejszymi sekretami miasteczka. Tylko, czy warto dociekać prawdy za wszelką cenę?

Nasza Książka Lutego osadzona pośród niedużej, odciętej od świata społeczności opowieść o godności, siostrzeństwie i niezłomności oraz o tym, jak trudno było kobietom przebić się przez patriarchalny mur.

Czego się spodziewać po „Rzece lodu”?

Powieści historycznej z wątkiem kryminalnym, głównej bohaterki, która wymyka się schematom oraz opowieści o sile małżeńskiego partnerstwa, trudach macierzyństwa i niezłomnej kobiecej solidarności.

Dlaczego wybrałam „Rzekę lodu” do Klubu?

Bo Martha Ballard jest fantastyczną, niestereotypową bohaterką, która nie obawiała się głośno wyrażać swojego zdania w czasach, gdy kobiety nie mogły nawet same zeznawać przed sądem.

Do tego “Rzeka” to doskonała książka na lutowe wieczory – Ariel Lawhon przejmująco pisze o przeszywającym mrozie i maluje realistyczne zimowego krajobrazy. Czytając o skutej lodem rzece Kennebec coraz ciaśniej zawijałam się w gruby koc!

Sceny, które zapamiętam:

• zeznania Rebecci Foster przed sądem
• jedną z ostatnich scen, w której Marta odważnie zrobiła BARDZO zaskakującą rzecz
• wytapianie świec i każdą scenę z pisaniem dziennika <3

Klubowiczki o „Rzece lodu” na gorąco:

Ja jestem zachwycona, książka bardzo w moim klimacie. Dotarłam do momentu, w którym bardzo chcę już wiedzieć, jakie będzie zakończenie tej historii, a z drugiej strony nie chcę jej kończyć.

Marzena

Silna kandydatka na książkę roku! Ten surowy klimat i opis tego jak wyglądało życie w małej wiosce w tamtych czasach, podporządkowanie aktywności naturze, obserwowanie jak się wtedy leczyło, status kobiet – całe mnóstwo ciekawych wątków i główna bohaterka to już w ogóle złoto.

Daria

Kocham, wciągnęłam nosem i teraz mam niedosyt, bo bym chciała jeszcze czytać. Ale nie umiałam się powstrzymać!

Olga

Więcej recenzji na dole strony.

Spotkanie klubu książki i pytania do „Rzeki lodu”

Pytania, które nam towarzyszyły podczas spotkania klubowego i rozmowy o książce „Rzeka lodu” Ariel Lawhon:

• Jak myślisz, dlaczego Martha nie ujawniła mieszkańcom Hallowell prawdy o tym, kim był i co zrobił Joseph North?

• Martha Ballard istniała naprawdę i skrupulatnie prowadziła dziennik. Jak myślisz, dlaczego zapisywanie codzienności (pogody, urodzeń, zgonów) było dla niej tak ważne?

• Jak oceniasz relację Marthy i Ephraima? W XVIII wieku to on był „głową domu”, a jednak w ich związku widać partnerstwo. Co było kluczem do ich porozumienia?

Pobierz kartę „Rzeki lodu” Ariel Lawhon z Book Journala Klubu Czułej Czytelniczki

Jeśli spodobała Ci się „Rzeka lodu” przeczytaj również:

• „Krąg kobiet pani Tan” Lisy See którą czytałyśmy w lipcu 2025. To osadzona w XV-wiecznych Chinach historia inspirowana losem Tan Yunxian, lekarki pomagającej kobietom za czasów panowania dynastii Ming. To fascynująca opowieść o przyjaźni, o kobietach pomagających kobietom i o wypełnianiu swojego powołania w świecie pełnym drastycznych ograniczeń.
• Portret Lucrezii – Maggie O’Farrell którą czytałyśmy w grudniu 2025. To mroczna powieść historyczna o władzy, namiętności i walce młodej kobiety o przetrwanie.

Wydawnictwo Poznańskie

Tłumaczenie: Robert Waliś

Artykuł Rzeka lodu – Ariel Lawhon pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

Współpraca z Wydawnictwem Znak Liternova

Klubowa recenzentka: Katarzyna Olborska-Leśniak (Instagram: kat.czyta)

Jeśli was też denerwuje, że biografie wielkich artystek tworzą i piszą mężczyźni i jest ona zwykle przeinaczana, to ta pozycja będzie dla was powiewem świeżości. Van Duyne zagłębia się w dzieła Sylvii Plath, odczytuje je na nowo i ukazuje skrywane dotąd sekrety domu Hughesów, które nie miały ujrzeć światła dziennego. Przedstawiają one Plath nie jako udręczoną pisarkę,  postać tragiczną, zmierzającą do samozagłady(taka legendę stworzył jej mąż- Ted Hughes), lecz kobietę w przemocowym związku, z którego za wszelką cenę próbowała się uwolnić- niestety bezskutecznie. 

Jest to nowe odczytanie biografii Plath, które ukazuje, że jeszcze podczas ostatnich dni przed śmiercią, Sylvia próbowała uwolnić się spod wyniszczającego i kontrolującego wpływu swojego męża. Wyszła za niego, mając 24 lata, będąc już  rozpoznawalną poetką. Hughes wykorzystał jej wiedzę i renomę, do promowania swoich dzieł. Manipulował pamięcią o niej, przez co po śmierci Plath doświadczyła ogromnej wrogości, którą przedstawiano jako sprawiedliwą konsekwencje jej decyzji o odebraniu sobie życia. 

Nowe fakty zostały wyciągnięte na światło dzienne dzięki ocalałym listom Plath do psychoterapetki- Ruth Barnhouse. Z zachowanych dokumentów jasno klaruje się obraz przemocowego związku, jaki Hughes zgotował swojej żonie. Publicznie przedstawiał ją jako histeryczkę, nie będącą w stanie zajmować się swoimi sprawami, ani dziećmi.

Kontrolował każdą narrację, lecz jednocześnie nie pozwalał na to, by przemoc fizyczna i psychiczna wyszła poza progi domu. Znany schemat przemocowych związków, które jedynie na zewnątrz zdają się nieskazitelne. Salvia była w pułapce i sądziła, że jedyną osoba, której może pokazać swoje prawdziwe oblicze, była właśnie je psychoterapeutka- Rose Barnhouse. 

Autorka biografii Emily van Duyne ukazuje nam Plath w innym świetle, niż dotychczas było tworzone przez jej męża. Analizuje dogłębnie  nowe materiały, którymi są dotychczas niepublikowane listy do psychoterapeutki oraz na now stara się odczytać jej teksty. Nie pozwala sobie ani na uproszczenia i stereotypy ukazywania Plath, jako udręczonej poetki, dążącej do śmierci. Van Duyne ukazuje inną Plath, która wciąż pisała, kontaktowała się z przyjaciółmi i zajmowała dziećmi, pomimo przemocy fizycznej i psychicznej, serwowanej przez Hughesa. Traktował Plath jak sekretarkę, jego prace były poprawiane przez nią i to dzięki Plath wybił się, jako pisarz. Podczas małżeństwa z Plath wziął sobie kochankę- Assię Wevill, z którą jednak postępował równie przemocowo i która także odebrała sobie życie. 

Van Duyne pisze, jak ważnym źródłem były nie tylko listy, ale też dzienniki obydwu kobiet, w rekonstruowaniu prawdziwej wersji wydarzeń z życia z Tedem Hughesem. 

Długo dominowało też postrzeganie, że Plath jest czytana jedynie młode kobiety i z jej książek po prostu się wyrasta. Najbardziej znana powieść Plath „Szklany klosz” jest często zaliczana do kategorii YA, co jest dla mnie nie do pomyślenia, ze względu na tematy załamania  nerwowego i samobójstwa. 

W posłowiu autorka zadaje pytanie: „Co to znaczy kochać Sylvię Plath?” Nie ukrywa swojej fascynacji autorką, ale też przestrzega przed szufladkowaniem. Zgadza się z inna biografką Plath, że: 

„Najwięcej sensu ma czytanie Plath w kategoriach nieznośnego współistnienia przeciwieństw. Plath triumfującej i Plath na samym dnie, Plath jako pisarki, która nie jest ani esencjonalizowana, ani moralizowania w duchu esencjalizmu”. 

Próbuje ukazać jej losy w innym świetle, nie zakrzywionym przez legendę Hughesa. Najważniejszym celem tej książki było jak się zdaje zdjęcie z Plath stereotypu histeryczki z depresją, zmierzającej do własnej zagłady. 

Kochając kogoś patrzysz pełnowymiarowo na życie tej osoby, nie wycinasz pewnych faktów, starasz się zrozumieć jak najwięcej z jej postępowania. Kochając nie oceniasz, a zostawiasz pole do tego, by zrozumieć. Z takim przesłaniem zostawia nas autorka książki „Kochając Sylvię Plath”- nie oceniaj, pozwól zrozumieć, pielęgnuj prawdę i nie rozpowszechniaj krzywdzących stereotypów. 

Artykuł Kochając Sylvię Plath – Emily Van Duyne pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

Z moich notatek:  autorka doskonałego memuaru „Cieszę się, że moja mama umarła” napisała powieść

„Half his age” to historia Waldo, 17-latki z Anchorage na Alasce, która zakochuje się w swoim nauczycielu.

Waldo jest super spostrzegawcza, ma dystans do siebie i otaczającego ją świata i dużą samoświadomości. Wychowana przez matkę, która jak powietrza potrzebuje uwagi mężczyzn, dość szybko stała się samodzielna i samowystarczalna – ma pracę, własne pieniądze i dużo swobody. Ale nie ma nikogo, z kim łączyłaby ją prawdziwa emocjonalna więź. To niezależna dziewczyna, ale wciąż 17-stolatka i o tym warto pamiętać czytając „Half his age”. Waldo nie jest „typową” ofiarą groomingu, jej postać jest niewygodna i daje do myślenia. Dlatego już widzę recenzje w tonie „sama się o to prosiła” wysypujące się spod klawiatur osób stojących na straży patriarchatu. 

Mimo, że rozwój historii jest dość przewidywalny, a sceny seksu naprawdę mocne warto sięgnąć po „Half his age” dla doskonale stworzonej postaci Waldo, jej spostrzegawczości i ciętego języka.

To nie jest historia, która opowiada na nowo relację „podstarzały gość i nastolatka”, ale zmienia filtr przez który ją poznajemy oddając głos dziewczynie, która mimo, że rozumie na co się pisze, wcale nie staje się przez to w mniejszym stopniu ofiarą.

Artykuł Half his age – Jennette McCurdy pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.