O czym są „Ćwiczenie z ciemności” Naji Marie Aidt?

Dania, czasy współczesne.

Główna bohaterka “Ćwiczeń z ciemności” ma 57 lat, trzech dorosłych synów i mieszka w niewielkim bloku zamieszkałym wyłącznie przez kobiety. Do niedawna jej życie toczyło się zwykłym torem: była zaangażowaną przyjaciółką, mamą i babcią, cieszyła się pracą przedszkolanki. Teraz sypia pod stolikiem do kawy, a każde wyjście z domu jest dla niej wyzwaniem ponad siły. Wróciły traumy i lęki z przeszłości, wspomnienia „tamtego dnia”.

Co tydzień wsiada do autobusu, by spotkać się z terapeutą, którego nazywa “gościem od PTSD” i wykonać tytułowe „ćwiczenia z ciemności”. W gabinecie i podczas rozmów z czterema przyjaciółkami – Annie, Nicolą, Rose i Leą – i pisząc dziennik, powoli odtwarza fragmenty swojej przeszłości. Żeby wyzdrowieć i wrócić do dawnej siebie, musi zrozumieć, co jaki wpływ miały na nią minione wydarzenia.

Nasza Książka Marca 2026 to historia o układaniu się z trudną przeszłością, o przetrwaniu i o tym, że nawet w najtrudniejszych momentach w życiu nie musimy radzić sobie same.

Czego się spodziewać po „Ćwiczeniach z ciemności”?

Poruszającej i napisanej bez zbędnych ozdobników historii o pokonywaniu największych lęków i zmaganiu się z traumą.

Ale również: opowieści o szczerej przyjaźni, relacji opartej na zaufaniu i zrozumieniu, która chociaż zmienia się na przestrzeni lat nigdy nie staje się mniej szczera i ważna.

Dlaczego wybrałam „Ćwiczenia z ciemności” do Klubu?

Bo to zaskakująco “zwyczajna” historia, mogłaby przydarzyć się każdej z nas. Chociaż opowiada o traumatycznych wydarzeniach jest mocno osadzona we współczesnej codzienności, nie ma w niej niczego nieprawdopodobnego i to czyni ją jeszcze bardziej poruszającą i uwrażliwia.

Do tego Naja Marie Aidt pisze z rzadko spotykaną szczerością o emocjach towarzyszących dojrzałym kobietom, o ich relacjach, postrzeganiu siebie i wewnętrznej sile. Pięknie pisze, tak, że wiele zdań wchodzi pod żebra, prosto do serducha.

Sceny, które zapamiętam:

• doskonały fragment o przechodzeniu menopauzy na stronie 60
• rozważania bohaterki o „rdzeniu osobowym”
• wspomnienia „tego dnia” na sesji terapeutycznej

Klubowiczki o „Ćwiczeniach z ciemności” na gorąco:

Dla mnie książka sztos, otarta z lukru, szczera z krwi i kości.

Karolina

Jestem bliżej końca, niż początku. Bardzo mi się podoba, chociaż tematy faktycznie mało przyjemne. Dowiaduję się więcej o PTSD. Bardzo podoba mi się perspektywa kobiety w takim wieku i z takimi doświadczeniami. Dużo tu mądrości, również rodzicielskiej. Mam z tą książką tak, że jak zaczynam czytać to pierwsze dwie strony idą mi jak po grudzie, a potem nie mogę się oderwać. I tak codziennie!

Magdalena

Nie spodziewałam się poetyckiego języka, ale czyta się bardzo dobrze, chociaż ze względu na trudne doświadczenia bohaterki jest poważnie, poruszająco i melancholijnie. Kiedy już myślałam, że nic trudniejszego nie może spotkać bohaterki, to jednak myliłam się … Autorka potrafi dolać oliwy … Zachwyciła mnie kobieca nienachalna obecność i towarzyszenie, zamiast naprawiania kogoś i jego życia na siłę. A kobiecy krąg, który emanuje terapeutycznym zrozumieniem i wsparciem robi równie ważną robotę jak „gość od PTSD”.

Eliza

Więcej recenzji na dole strony.

Spotkanie klubu książki i pytania do „Ćwiczeń z ciemności”

Pytania, które nam towarzyszyły podczas spotkania klubowego i rozmowy o książce „Ćwiczenia z Ciemności:

• Bohaterka pyta gościa od PTSD: „czy rdzeń osobowy pozostaje nienaruszony, niezależnie od tego, co dzieje się z daną osobą w trakcie jej życia” – co Ty o tym myślisz?

• Czy zakończenie książki odebrałaś jako optymistyczne? Czy „ćwiczenia” kiedykolwiek się kończą, czy może ciemność staje się po prostu częścią krajobrazu, z którą bohaterka uczy się współistnieć?

• Bohaterka wychowała trzech synów, ma siostrę, ale w kryzysie otacza się przede wszystkim przyjaciółkami. Co myślisz o ich relacji? Czy w trakcie lektury zastanawiałaś się, gdzie leży granica wspierania kogoś w traumie? 

Pobierz kartę „Ćwiczeń z ciemności” Naji Marie Aidt z Book Journala Klubu Czułej Czytelniczki

Jeśli spodobały Ci się „Ćwiczenia z ciemności” przeczytaj również:

• „Grzybiarkę” Viktorie Hanišovej, którą czytałyśmy w październiku 2024. To bolesna i melancholijna historia podejmująca z wyczuciem jeden z najtrudniejszych tematów. Opowieść o ogromnej samotności i potrzebie wsparcia, o rodzicach, którzy nie powinni mieć dzieci i krzywdzie, której nie da się wybaczyć.
• „Zanim dojrzeją granaty” Rene Karabasz, którą czytałyśmy w maju 2023. To napisana w formie strumienia świadomości przejmująca historia Beki, młodej kobiety dorastającej u podnóża Gór Przeklętych, gdzie wciąż obowiązują krwawe zasady XV-wiecznego Kanunu, albańskiego kodeksu prawa zwyczajowego.

Wydawnictwo Cyranka

Tłumaczenie: Maciej Bobula

Artykuł Ćwiczenia z ciemności – Naja Marie Aidt pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.

O czym jest „Mrok jest po naszej stronie” Katarzyny Zyskowskiej?

Warszawa 1938 r.

Hanka jest studentką i obiecującą pisarką, Arie zaangażowanym w ruch komunistyczny żydowskim prawnikiem. Ich ścieżki przecinają się pewnej listopadowej nocy w ciemnym zaułku ulicy Dowcip.

Od tamtej pory przyciąga ich do siebie niewidzialna siła, ale w burzliwych czasach, które nadchodzą nie ma miejsca na nieskomplikowane uczucie, a każdy czyn ma swoje konsekwencje.

Gdy los ponownie połączy ich w powojennej rzeczywistości będą stać po przeciwnej stronie barykady – on jako wysoko postawiony funkcjonariusz UB, ona jako więźniarka polityczna.

Nasza Książka Stycznia to opowieść o tym, jak rodzi się zło i jak cienka granica dzieli namiętność od nienawiści.

Czego się spodziewać po „Mroku”?

Jak zawsze u Katarzyny Zyskowskiej doskonale pogłębionego tła historycznego, nieoczywistych postaci i wielowarstwowej historii o tym, jak polityka i historia mogą zniszczyć nie tylko ideały, ale przede wszystkim miłość, empatię i szczere ludzkie odczucia.

Dlaczego wybrałam „Mrok jest po naszej stronie” do Klubu?

Bo ta historia całkowicie mnie pochłonęła, przeczytałam ją w trzy dni! Guglowałam starą Warszawę, szukałam miejsc, po których spacerowali Hanka z Ariem i oglądałam obrazy, na których uwieczniono Ziemiańską, a na obiad miałam ochotę jeść fasolkę i popijać ją wódką.

Ale „Mrok jest po naszej stronie” to nie tylko świetnie nakreślone tło historyczne, ale przede wszystkim porywająca opowieści o nad wyraz współczesnym przesłaniu, która wchodzi pod skórę jak drzazga.

Sceny, które zapamiętam:

• kąpiel więźniarek na Rakowieckiej
• sceny z Ziemiańskiej, szczególnie tę z „myszką” Tuwima, którą potem musiałam guglować
• finał, który czytałam trzy razy, w tym jeden raz na głos, mojemu mężowi. MOCNY!

Klubowiczki o „Mrok jest po naszej stronie” na gorąco:

Ja przeczytałam ją w 3 dni, tak dobrze mi się ją czytało. W tym – raz nie spałam nawet do 3 nad ranem bo musiałam czytać
Kupiłam juz kolejne trzy książki autorki, które na razie czekają w kolejce bo nie chciałam zatracać w pamięci bohaterów z Mroku oraz emocji, które mi towarzyszyły.
Myślałam o książce i jej bohaterach jeszcze kilka dni po przeczytaniu bo takie wrażenie na mnie wywarła.

Karolina

Ja skończyłam wczoraj książka mega ciekawa, wciągająca historia. Myślę że osoby z Warszawy będą miały super ucztę czytając. Dla mnie te wszystkie miejsca są obce, więc nie wgłębiałam się tak mocno w topografię itd. Ale klimat ulic i tych knajpeczek został oddany rewelacyjnie. Chciałabym obejrzeć film na podstawie tej powieści

Magdalena

Przeczytałam! Książka bardzo mnie wciągnęła, niesamowicie zbudowana historia, bohaterowie nieco irytujący momentami, co jeszcze bardziej dodawało realizmu. Buszowałam też po mapach Google’a i sprawdzałam co i jak. Zachęcona od razu zaczęłam czytać „Szklane ptaki”.

Daria

Więcej recenzji na dole strony.

Spotkanie klubu książki i pytania do powieści „Mrok jest po naszej stronie”

Pytania, które nam towarzyszyły podczas spotkania klubowego i rozmowy o książce Katarzyny Zyskowskiej:

• Jak mogłaby się potoczyć znajomość Hanki i Ariego, gdyby spotkali się Ogrodzie Krasińskich? Czy ich relacja miałaby szansę pogłębić się i przetrwać?

• Co najbardziej wpłynęło na przemianę Ariego z idealisty w bezwzględnego funkcjonariusza UB? Czy szalę przeważyła trauma wojenna, czy może ideologia komunistyczna od początku dawała mu poczucie władzy, którego pragnął?

• Jakie znaczenie ma tytułowy “mrok” w kontekście całej historii? Czy to mrok systemu, mrok wewnątrz człowieka, czy może fatum, nad którym bohaterowie nie mieli kontroli?

• Hanka jako więźniarka polityczna i Arie jako jej oprawca kontrolujący jej los – jak oceniasz sceny ich konfrontacji w powojennej rzeczywistości? Czy pozostało między nimi coś z przeszłości i łączącego ich uczucia?

Na spotkaniu klubowym zgodziłyśmy się, ze związek Hanki i Ariego od początku skazany był na porażkę, a fascynacja i namiętność, która ich połączyła nie miałaby szans przekształcić się w miłość. Podobały nam się postacie drugoplanowe: Józio, jego ojciec i Konstanty, siostra i brat Ariego. Urzekła nas skrupulatność z jaką autorką pokazała Warszawę, Klubowiczki ze stolicy już planują spacer śladami „Mroku”.

Pobierz kartę „Mrok jest po naszej stronie” Katarzyny Zyskowskiej z Book Journala Klubu Czułej Czytelniczki

Jeśli spodobał Ci się „Mrok jest po naszej stronie” przeczytaj również:

• „Nocami krzyczą sarny” Katarzyny Zyskowskiej, którą czytałyśmy w listopadzie 2023. To przejmująca i mroczna historia o trzech pokoleniach kobiet, które łączy dom w Górach Sowich. Powieść, która pokazuje, że wojna niszczy życie nie tylko tym, których bezpośrednio dotknęła, ale determinuje także losy kolejnych pokoleń.
• „Wyspę zaginionych drzew” Elif Shafak, którą czytałyśmy w styczniu 2023. To opowieść o miłości, przynależności i traumie pokoleniowej, która zaczyna się w latach ’70- tych na rozdartym turecko-greckim konfliktem Cyprze.

Artykuł Mrok jest po naszej stronie – Katarzyna Zyskowska pochodzi z serwisu Klub Czułej Czytelniczki.