„Nie umiem powiedzieć, dlaczego te codzienne zapiski są dla mnie takie ważne. Może dlatego, że robię je od tylu lat? A może – jeśli mam być całkowicie szczera – dlatego, że te znaczki wykonane atramentem na papierze pewnego dnia będą jedynym dowodem na to, że istniałam na tym świecie. Że żyłam i oddychałam. (…) Nie chodzi o to, że chce zostać zapamiętana. Nie dokonałam niczego niezwykłego. Przynajmniej z historycznego punktu widzenia. Ale jestem tutaj. A słowa są śladem, który po sobie pozostawię.”

Nie wiem dlaczego, ale ten fragment szczególnie mnie zatrzymał. Może dlatego, że od zawsze kocham pisać piórem, które płynnie i lekko sunie po papierze, a atrament ma dla mnie w sobie jakąś magię rytuału, utrwalania ulotnych słów, myśli i sensu. A może dlatego, że rzuca światło na problem przemijania i zachęca do głębokiej refleksji nad celem naszego istnienia i sensem naszego życia. Co ja tu właściwie robię? Prowadzę dziennik … Nie wiem, czy się ze mną zgodzicie …, ale myślę, że świadomie lub nieświadomie, każdy z nas, kto prowadzi tutaj profil książkowy i nie tylko, prowadzi pewnego rodzaju dziennik. Właściwie cyfrowy, publiczny dziennik czytelniczy, który pozwala nam przelewać nasze myśli, emocje i opinie ma temat książek, archiwizować nasze czytelnicze wspomnienia i dzielić się czytelniczą pasją. Przypomina nam, kiedy i co czytaliśmy, co nas poruszało i jakie emocje nam wtedy towarzyszyły.

A dlaczego dla Marthy Ballard – bohaterki poruszającej powieści „Rzeka lodu” zapisywanie codzienności było tak ważne? To jedno z pytań, na które szukałyśmy odpowiedzi w czasie spotkania @klubczulejczytelniczki.

Martha Ballard istniała naprawdę, była osiemnastowieczną akuszerką i uzdrowicielką z Maine. Kobieta niezwykle silna, niezależna i zdeterminowana. Odważna badaczka, która w 1789 roku, podczas śledztwa w sprawie morderstwa, wykorzystując swoje medyczne umiejętności i wiedzę o mieszkańcach, stała się celem wpływowych osób. Martha Ballard prowadziła dziennik przede wszystkim w celach zawodowych, ale nie tylko. Zapisywała codzienne aktywności, przyjęte porody, zgony, wizyty lekarskie, podawane leki i zioła, a także pogodę, co pozwalało jej planować trudne podróże (często przez zamarzniętą rzekę Kennebec) do rodzących kobiet. Dziennik stał się dowodem jej profesjonalizmu. Przez 27 lat skrupulatnie udokumentowała ponad 800 porodów z imponująco niskim jak na tamte czasy wskaźnikiem śmiertelności (2,5 na 100), co potwierdzało jej niezwykłe umiejętności i wiedzę medyczną.

Jako szanowana w społeczności akuszerka, Martha była powierniczką sekretów mieszkańców. Notowała informacje o sprawach dotyczących ustalenia ojcostwa, przestępstwach, gw@łtach, skandalach, co w powieści stało się kluczowe przy wyjaśnianiu sprawy morderstwa. Dziennik stał się narzędziem jej walki o prawdę i sprawiedliwość dla kobiet w społeczności, w której ich głos często był ignorowany. Notatki na temat życia społeczności Maine stały się także nieocenionym źródłem historycznym.

Ponadto dziennik był dla bohaterki pewnego rodzaju powiernikiem, zapisywała w nim ból po stracie dzieci (podczas epidemii błonicy) oraz radość z nowych narodzin, co pozwalało jej przetwarzać trudne doświadczenia. Jak Martha sama zaznaczyła (przytoczony fragment) , prowadzenie dziennika było również jej osobistą potrzebą.

Jestem pod wrażeniem profesjonalizmu, odwagi w walce z niesprawiedliwością i niezwykłej empatii, którą wykazywała w surowych realiach XVIII wieku Martha Ballard. Jednak dzienniki i postać Marthy Ballard to nie wszystko … Powieść łączy w sobie dramat historyczny z wątkiem kryminalnym, poruszając też zagadnienia takie jak kobieca solidarność, trudy macierzyństwa, pozycję kobiet w ówczesnym społeczeństwie, prawdę historyczną, sprawiedliwość kontra prawo, złożoność ludzkich charakterów, a także zmagania z tajemnicami i trudnymi wyborami moralnymi.

Lektura idealna zarówno dla fanów zagadek i dramatów sądowych, jak i czytelników szukających wzruszających, a zarazem trzymających w napięciu historii.

Książka była wyborem lutego w @klubczulejczytelniczki, a surowy, zimowy krajobraz Maine i skuta lodem rzeka Kennebec doskonale wpisały się w klimat tego miesiąca.

To był ten typ książki, którą zaczynasz czytać spokojnie, a po chwili siedzisz jak zaczarowana, świat zewnętrzny nie istnieje. Jesteś tylko ty i ona. Powieść zakopana pod puchatym śniegiem.

Moim zdaniem miała wszystko… I mówię zupełnie serio, wszystko (!) bo skradła moje serce.

Martha kupiła mnie od pierwszych stron. Odważna, ciepła, cholernie mądra kobieta, która całe serce oddaje swojej pracy i rodzinie. Dojrzała bohaterka w dojrzałym i pięknym związku. Potrzebuję wincyj takich męskich postaci w życiu.

A Martha? Idealna silna bohaterka. Z krwi, potu, zmęczenia, z nocnych porodów, z zapisków przy świecy, z cichej determinacji.

Wątek kryminalny? Najpierw myślisz, że to zwykła historia o śmierci w małej społeczności, a potem nagle czujesz, że wchodzisz w coś znacznie głębszego. W system. W niesprawiedliwość. W milczenie, które ma chronić niewłaściwych ludzi. I zaczyna się coś co lubię najbardziej. Kombinowanie. A to pewnie ten, albo tamten, aaaa może jednak ona. No czułam się jak ryba w wodzie. A finał? No cóż. 10 na 10. Zdecydowane 10 na 10.

Słuchałam jej z zachwytem i z wkurzeniem jednocześnie. Bo ta książka pokazuje też jak bardzo głos kobiet był spychany na margines. Bo owszem, wysłuchamy Pani w sądzie ale tylko jeśli przyjdzie z Panią mąż lub ojciec.

To nie jest tylko powieść której inspirację autorka znalazła w prawdziwej historii. To jest opowieść o prawdzie. O pamięci. O tym, że nawet jeśli świat próbuje cię uciszyć, twoje słowa mogą przetrwać w pamiętniku.

I powiem Wam jeszcze jedno. Dawno nie miałam takiego poczucia, że obcuję z czymś mądrym, dopracowanym i jednocześnie cholernie wciągającym. To była dla mnie sama przyjemność. Opowieść, po której siedziałam chwilę w ciszy i myślałam tylko „o wooooooooow”.

Jeśli ktoś się jeszcze zastanawia, czy warto wejść w tę zamarzniętą rzekę… to ja mówię: wchodź. Pod tym lodem płynie ogień 🔥🧊